Trouwen, samenwonen uw rechten en plichten

Uw geliefde is de ware. U wilt samen oud worden en besluit te gaan trouwen of samenwonen. Toch is het dan niet enkel liefde en romantiek wat de klok slaat. Want hoe zit het met uw rechten en plichten als u samen verder gaat?

Het grootste verschil tussen trouwen en samenwonen is juridisch van aard. Om te beginnen heeft u een wederzijdse onderhoudsplicht als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft. Die blijft ook bestaan als het huwelijk of het geregistreerd partnerschap strandt. U kunt dan recht hebben op alimentatie van uw ex-partner of u moet misschien juist alimentatie betalen. Daarnaast zijn bezittingen en schulden van u samen als u getrouwd bent (in gemeenschap van goederen). U kunt daarom zonder uw partner geen aankopen doen die onder de toestemmingsvereisten vallen. En als uw partner schulden maakt, bent ook u daarvoor aansprakelijk. Ook bent u automatisch elkaars wettige erfgenaam bij overlijden.

Huwelijkse voorwaarden: niet alles delen
U kunt ervoor zorgen dat u bezittingen en vermogen niet deelt, ook al bent u getrouwd. Dat doet u door huwelijkse voorwaarden op te stellen bij de notaris. U bepaalt zelf hoe uw financiën er dan uitzien. U kunt bepaalde inkomsten en vermogens privé houden of zelfs helemaal niets gezamenlijk bezitten. Huwelijkse voorwaarden kunt u voor uw huwelijk vastleggen, maar ook als u al getrouwd bent.

Automatisch getrouwd zijn in gemeenschap van goederen is niet meer van deze tijd, vinden sommige politici. Daarom is er onlangs een initiatiefwetsvoorstel ingediend om voorhuwelijks vermogen, erfenissen en giften apart te houden bij een huwelijk. Dit geld blijft dan uw privévermogen: uw partner kan er geen aanspraak op maken, tenzij u daar expliciet voor kiest. Wat u samen gedurende het huwelijk opbouwt, deelt u wel. Het wetsvoorstel wordt momenteel uitgewerkt en er moet nog over worden gestemd.

Rechten bij samenwonen
De wederzijdse onderhoudsplicht geldt weliswaar voor gehuwden, samenwonenden hebben die plicht niet. Dat kan ernstige gevolgen hebben als uw relatie verbroken wordt of als een van u overlijdt. Zo hoeft uw partner u geen alimentatie te betalen als u uit elkaar gaat. En staat u met lege handen als de woning waarin u samenwoonde van uw partner is. Woont u in een huurhuis en staat het huurcontract op naam van uw partner? Dan kunt u daar niet automatisch blijven wonen als hij of zij vertrekt of overlijdt.

Samenlevingscontract: afspraken vastleggen bij samenwonen
Om afspraken over financiën, bezittingen, inkomsten en uitgaven vast te leggen kunt u het beste een samenlevingscontract opstellen. Daarin staat bijvoorbeeld hoe u financieel voor elkaar wilt zorgen en hoe u de kosten van de huishouding verdeelt. Maar ook wie bij welke bankrekening kan en hoe de bezittingen verdeeld worden als de relatie eindigt. Een samenlevingscontract kunt u zelf opstellen of u kunt dit laten doen door een notaris.

Samenwonen en testament
In tegenstelling tot gehuwde partners, erven samenwonende partners niet automatisch van elkaar, zelfs niet met een samenlevingscontract. Als uw partner namelijk binnen zes maanden na het sluiten van het contract overlijdt, wordt u door de fiscus niet gezien als partner voor de erfbelasting. De belasting die u over de erfenis betaalt, is dan veel hoger. Om als samenwonenden de erfenis goed te regelen kunt u het beste een testament opstellen.

Gezag over de kinderen
Woont u samen en heeft u kinderen? Dan heeft alleen de moeder het ouderlijk gezag, tenzij de andere ouder het kind erkent en u als stel ‘gezamenlijk gezag’ aanvraagt bij de rechtbank. Als u getrouwd bent, krijgt u beiden automatisch het gezag over uw kinderen.